جه‌نگاوه‌ره‌کان ...

پیشه‌یان مردنه‌،مرۆڤه‌کانی تریش ئه‌ومردنه‌ده‌نوسنه‌وه‌،سه‌رکرده‌کانیش پێکی مردنیان ده‌خۆنه‌وه‌...

کامه‌ران ئیسحاق په‌ری

 

ئه‌وبه‌رواره‌ی که‌ژماره‌40ی گۆڤاری لڤینی تیابڵاوکرابووه‌وه‌،به‌ڕیکه‌وتێکی زۆرسه‌یرو‌چاوه‌روان نه‌کراوهاوزه‌مانوهاوساتبووله‌گه‌ڵ کاتی گڤتۆگۆیه‌کی بێ ئه‌نجامی نێوان منوهاوڕێیه‌کی دێرینم له‌سه‌ربابه‌تێک به‌ناونیشانی ڕیفۆرمسازی له‌ناویه‌کێتیدا..که‌به‌نیازی بلاوکردنه‌وه‌ی بوو،له‌وپه‌یوه‌ندییه‌ته‌له‌فونییه‌دا،ئه‌وهاوڕێ به‌ڕێزه‌پرسوڕای منی له‌سه‌رناوخنی بابه‌ته‌که‌وه‌رده‌گرت..

من ڕام وابووکه‌ئه‌وجۆره‌کێشانه‌،کێشه‌ی هه‌نوکه‌ینوئه‌وه‌ی که‌ئێستاله‌ناویه‌کێتیداهه‌یه‌شه‌ڕێکه‌باشتروایه‌ئه‌وهاوڕێیه‌م خۆی لێ به‌دوربخاتو،خۆی به‌نوسینی ترماندوبکات،چه‌ندجارێکیش له‌سه‌ریه‌ک بۆم دوپاتکرده‌وه‌که‌شه‌ڕی گه‌وره‌کان به‌بچوکه‌کان ناکرێت..ئه‌وشه‌ڕه‌شه‌ڕی ئێمه‌نییه‌وباشتروایه‌خۆمان،له‌قه‌ره‌ی نه‌ده‌ین .

باشتر وایه‌له‌شه‌ڕی گه‌وره‌دابچوک خۆی به‌دوربخات به‌تایبه‌ت به‌شێکی وتاره‌که‌ناورزاندنی چه‌ندکه‌سێکی وه‌ک جه‌نابی مامجه‌لالی تێدا بوو..که‌من هه‌تاسه‌رئێسقان له‌دژی ناوزڕاندنم..هه‌رهه‌مان ڕۆژودوای داخستنی په‌یوه‌ندییه‌ته‌له‌فونییه‌که ‌به‌چه‌ند کاتژمێرێکی که‌م هه‌مان که‌س په‌یوه‌ندی پێکردمه‌وه‌و،به‌شێوه‌یه‌ک قسه‌کانی ده‌ستپێکردکه‌پێشترئه‌وجۆره‌قسه‌وباسانه‌مان له‌به‌یندانه‌بووه‌،سه‌ره‌تابه‌چه‌ندپه‌ندێکی سه‌قه‌تی کوردی ده‌ستی کردبه‌ئاخاوتنوپێی گوتم کوڕی باش..(قه‌ل به‌قه‌لی گووت ڕووت ڕه‌ش بێت،)به‌ڕێزم پاشه‌ڵی خۆت پاککه‌ره‌وه‌ئینجانه‌سحه‌ت به‌خه‌ڵکی تر بده ‌..منیش ،به‌سه‌رسوڕمانه‌وه‌پێم گوت چی بوه‌،؟بۆچی واقسه‌کانت‌جۆرێک له‌گاڵته‌ئامێزوگاڵته‌جاری تیابه‌دی ده‌کرێت!؟..قسه‌کانی پێبڕیمو گووتی بچۆره‌سه‌رئه‌نته‌رنێت،له‌ژماره‌40ی گۆڤاری(لڤین)سه‌یری فایلی قه‌ڵه‌مه‌ره‌شه‌کانی شه‌ڕی ناوخۆبکه‌ناوی تۆی تیابڵاوکراوه ‌ته‌وه‌ ،،تۆۆهاوبیرانت ده‌ستێکی باڵاتان هه‌بووه‌له‌درێژخایه‌نوهه‌ڵگیرساندنی شه‌ڕی ناوخۆ...لێتان ناشارمه‌وه‌توشی شۆک بووم،هه‌رله‌وی ده‌ست به‌جێ،بێهیچ دڵه‌ڕاوکێیه‌ک په‌یوه‌ندییه‌ته‌له‌فونییه‌که‌م کۆتای پێ هێناو،ڕێگه‌م نه‌داله‌وه‌زیاتربابه‌ته‌که‌به‌سه‌ربچێوکۆن ببێت..که‌وتمه‌گه‌ڕان به‌دوای لڤیندا...که‌له‌ڕاستیشداتائه‌وساته‌نه‌مزانیوه‌که‌گۆڤارێک هه‌یه‌به‌ناوی لڤینوئه‌وهه‌مووژماره‌یه‌شی لێده‌رچوه‌،هه‌ڵبه‌ت ئه‌مه‌ خوانه‌کرده‌بۆبچوکردنی لڤین نییه‌،به‌ڵکوبێئاگای خۆمتان بۆگۆڤاره‌که‌پێڕاده‌گه‌ێنم که‌ناوی خۆمم بینی(کامه‌ران ئیسحاق).هه‌ستێکی سه‌یرم لادروست بوو که‌هه‌رگیز پێشترهه‌ستی له‌وشێوه‌یه‌م به‌خۆنه‌دیبووله‌لایه‌ک دڵشادوله‌لایه‌ک نائارامی که‌وته‌گیانمه‌وه‌لێتان ناشارمه‌وه‌ ،هه‌رگیزله‌وباوه‌ڕه‌نه‌بووم که‌ڕۆژێک له‌ڕۆژان ئه‌ومه‌له‌فه‌سه‌رده‌رکاتوخه‌ڵکێک هه‌بێت عه‌رب وه‌ته‌نی به‌نێوپه‌ره‌وپۆڕی کۆندابگه‌ڕێت (یدورون علی دفاترعتیقة) .به‌وشێوه‌یه‌ش‌ناومان بهێنرێت..به‌ڵام له‌هه‌مناکاتدازۆرگوێم پێ نه‌دایه‌وپێم وابووبابه‌ته‌که‌زیاتربۆپه‌یداکردنی بازاره‌بۆگۆڤاره‌که‌،به‌تایبه‌ت له‌وئه‌چوگۆڤارێکی گه‌نج بێت نه‌ک شتی تر،به‌ڵام دواتروله‌ڕێگه‌ی به‌رده‌وامیدان به‌وباسه‌له‌لایه‌ن گۆڤاری (لڤین)وباسکردنی(1)له‌یه‌کێک له‌به‌رنامه‌کانی(ڕادیۆی نه‌وا)زانیم که‌شته‌که‌جدیه‌تی پێوه‌دیاره‌و‌پێویستی به‌هه‌ڵوێسته‌یه‌که‌وله‌وه‌زیاترنابێت لێی بێده‌نگ بم ..بۆیه‌بڕیارم دائه‌م نوسینه‌بنوسم که‌به‌ڕای من هه‌ق وایه‌ناوی بنێین(ئه‌وبه‌شه‌ی که‌ده‌بووپێشتربنوسرێته‌وه)‌...به‌رله‌هه‌مووشتێک خوازیارم ئه‌م بابه‌ته‌نه‌چێته‌قاڵبی وه‌ڵامدانه‌وه‌ی گۆڤاری(لڤین) ،له‌به‌رئه‌وه‌ی نه‌خۆمو،نه‌گۆڤاره‌گه‌نجه‌که‌ش له‌وئاسته‌ده‌بنم که‌بکه‌وینه‌قسه‌هه‌ڵبه‌ستنو،وه‌ڵامدانه‌وه‌ی یه‌کتری..وه‌من به‌وپه‌ڕی ڕاشکاوییه‌وه‌دان به‌وه‌ئه‌نێم که‌یه‌کێک بووم له‌وکه‌سانه‌ی له‌سه‌رشه‌ڕی ناوخۆشتیان نوسیه‌وه‌بۆچونی خۆم بێترسو بێ هیچ جۆره‌ پێچوپه‌نایه‌ک ده‌رخستوه‌ ،ئه‌م بابه‌ته‌زیاترده‌رخستنی هه‌ندێک لایه‌نی شاراوه‌وباسنه‌کراوی ئه‌وقۆناغه‌یه ‌که‌گۆڤاری(لڤین)خستویه‌ته‌به‌رده‌م مه‌حکه‌مه‌وبه‌رپرسیاریه‌تی ویژدانی مێژوونوسین،،به‌ڵێ منیش له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دام که‌مێژووچۆنه‌وابنوسرێته‌وه،له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دام که‌نابێت ،ناشێت گه‌شه‌کردن به‌خۆمانه‌وه‌ببینین گه‌رمێژوووه‌کوئه‌وه‌ی که‌هه‌یه‌نه‌ینوسینه‌وه‌،له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دام،که‌به‌شێکی نه‌هامه‌تیوناهه‌موارییه‌کانی مییه‌لتێک ئه‌شێت به‌هۆی فه‌رامۆشکردنی ڕابردووه‌که‌ی بێت...هاوکات ده‌بێت ئه‌وه‌ش بڵێم که‌هه‌قوابوو(لڤین)له‌پاڵ ئه‌وکاره‌سه‌خته‌،که‌خۆی له‌وگه‌ڕان به‌دوای قه‌ڵه‌مه‌کانی شه‌ڕی ناوخۆده‌بینێت ،سه‌ره‌تابکه‌وتایه‌ناوخنی شه‌ڕی ناوخۆبه‌دوای ئه‌وهۆکاره‌لۆژیکیانه‌دابگه‌ڕایه‌که‌بونه‌هۆی،یاخودیارمه‌تیده‌ری هه‌ڵایسانی شه‌ڕی ناوخۆ، له‌وێشه‌وه‌lله‌ڕیگه‌ی گه‌شتێکی دورودرێژته‌واوی قۆناغو هه‌گبه‌کانی بخستایه‌ته‌به‌رده‌م توێژینه‌وه‌یه‌کی هه‌مه‌لایه‌نوفره‌فه‌سڵ..به‌دوای ئاکاموکاردانه‌وه‌کانی شه‌ڕی ناوخۆبگه‌ڕایه‌،توێژینه‌وه‌ی له‌مه‌ڕ سایکۆلۆژیه‌تی تاکی کوردیو،هه‌ڵوێستی سروشتی بێ ئاراسته‌کراوله‌وشه‌ره‌دا ده‌رخستایه‌...ڕاپرسییه‌کی ڕابگه‌یاندایه‌،تیاداپرسیاری بکردایه‌داخۆشه‌ڕی ناوخۆهه‌ڵه‌بوویاخود،پێویستییه‌کی نیشتیمانی بوویاخونه‌زوه‌یه‌کی سیاسیو به‌هه‌ڵه‌دا چونێکی کاڵفامی(سیاسه‌ت بازی کوردی) بوو...وه‌لێ له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌وه‌نه‌کراوه‌.لێره‌دابه‌پێویستی ده‌زانم هه‌ندێک شیکاریوبه‌چاوڕونی بخه‌مه‌به‌رده‌م خوێنه‌ری کوردی که‌ڕه‌نگه‌به‌شێوه‌یه‌ک له‌شێوه‌کان ،له‌ئاینده‌وله‌کاتی باسکردنێکی تربۆئه‌ومه‌له‌فه‌ ،سودبه‌پرۆسه‌ومه‌له‌فه‌که‌بگه‌ێنێت...

گه‌ڕانه‌وه‌بۆخود

ئه‌گه‌رئه‌مڕۆکه‌(لڤین) یاخودهه‌ررۆژنامه‌یه‌کی دی یان هه‌رلایه‌نێکی ترپێم بڵێتوپرسیارم لێبکات ?داخۆپه‌شیمانم له‌ونوسینوگوتارانه‌که ‌له‌و قۆناغه‌دا نووسیومه‌؟یاخودنا؟!وه‌بۆچی .؟

ئه‌وازۆربه‌ڕاشکاوانه‌ده‌ڵێم هه‌رگیزنه‌خێر،من په‌شیمان نیم له‌هیچی ئه‌ووتارانه‌ی که‌له‌وماوه‌یه‌بڵاوم کردۆته‌وه‌،بگره‌هه‌موویان بۆئه‌وقۆناغه‌ بۆئه‌و هه‌گبه‌یه‌،وتاری پێویست بوون ئه‌توانم ناویان بنێم ئه‌وشتانه‌ی که‌ده‌بوایه‌بوترێت ،یاخودئه‌وه‌ی که‌پێویسته‌بنوسرێت..بۆیه‌کاله‌وسۆزگه‌ی ‌که‌،گه‌رئه‌ونوسینانه‌هه‌ڵه‌بن،ئه‌واهه‌وڵئه‌ده‌م سودله‌هه‌ڵه‌کانی ڕابردووم ببنم تانوسینوبه‌رهه‌مه‌کانی داهاتوومی پێ پێشبخه‌م،گه‌رراستیشن ،ئه‌وا ده‌بنه ‌بنه‌ماو شوراوسونبولی شانازی پێکردنی کاری ڕۆژنامه‌نوسیم ،هه‌تائه‌وڕۆژه‌ی،که‌ئه‌وڕایه‌پوچه‌ڵده‌بێته‌وه‌ که‌ئه‌ونوسینوگوتارانه ‌هه‌ڵه‌بوون .هه‌تائه‌وڕۆژه‌ی که‌‌مێژووده‌یسه‌لمێنێت ،پێویسته‌نه‌فره‌تیان لێبکرێت،ئه‌وه‌منیش به‌وپه‌ڕی قه‌ناعه‌ته‌وه‌مافی خۆمه‌به‌راستیان بزانم..ئه‌وه‌ی که‌هه‌یه‌تاساتی نوسینی ئه‌م وتاره‌هیچ دودڵیوڕاڕاییه‌‌کم نییه‌له‌وه‌ی که‌ئه‌ونوسینانه‌بۆئه‌وزه‌مه‌نه‌،بۆئه‌وهه‌گبه‌یه‌،بۆئه‌وشه‌ڕه‌به‌دناوه ‌،له‌جێگه‌ی خۆیدابوون له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌ڵته‌رناتیڤێکی ترجێگه‌ی ئه‌وهه‌ڵوێستوگوتارانه‌،نه‌گیراوه‌،که‌وامان لێبکات ده‌ست له‌به‌شێکی مێژووی? هه‌ڵوێسته‌ کانمان هه‌ڵگرێن..هیچی وانه‌گۆڕاوه‌پێمان بسه‌لمێنێت ،که‌ئێمه ‌هه‌ڵه‌بووین ،وه‌ئێستاده‌بێت شه‌رم له‌ووتارانه‌بکه‌ین که‌له‌قۆناغو هه‌گبه‌یه‌کی دیاریکراودانوسیومانه‌...داهاتوش ئه‌م گوته‌یه‌مان بۆده‌سه‌لمێنێ..مانشێتی(گه‌رهه‌موومان وه‌کویه‌ک بیربکه‌ینه‌وه‌که‌واته ‌بیرناکه‌ینه‌وه‌)ی گۆڤاری لڤین ده‌که‌م به‌ده‌روازه‌وپاکانه‌یه‌ک بۆئه‌م نوسینه‌موده‌ڵێم چۆن مافی ئێوه‌یه‌وه‌کومن بیرنه‌که‌نه‌وه‌منیش مافی ئه‌وه‌م هه‌یه‌که‌وه‌ک ئێوه‌بیرنه‌که‌مه‌وه‌...له‌ڕاستیشدائه‌م دروشمه‌سه‌ره‌تایه‌ک بووبۆئه‌وه‌ی ئه‌م بابه‌ته‌بنوسم.ئه‌وه‌ش به‌هه‌موولایه‌ک ڕابگه‌ێنم که‌ئه‌م وتاره‌م هیچ په‌یوه‌ندییه‌کی به‌ئه‌ندامییه‌تی منه‌وه‌نییه‌له‌ناویه‌کێتوقسه‌کانم له‌سه‌ریه‌کێتی مه‌که‌ن به‌ماڵ بگره‌ڕووبه‌ڕووی خۆمی بکه‌نه‌وه‌وئه‌وه‌ش بزانن که‌هه‌تابوارهه‌بێت هه‌وڵم داوه‌ڕاستگۆبم وبابه‌تیانه ‌باسه‌که‌ بخه‌مه‌به‌رده‌متانو نیازپاکیشم قبوڵ بفه‌رموون.

قه‌ڵه‌مه‌ڕه‌شه‌کان کێن؟

جێی خۆیه‌تی ئه‌مڕۆبپرسین کێن ئه‌وقه‌ڵه‌مه‌ڕه‌شانه‌ی که‌ده‌ستێکی باڵاین هه‌بووه‌له‌گۆڕینوئاراسته‌کردنی ڕێچکه‌ی شه‌ر...هه‌موومان ئه‌زانین ،ئه‌وقه‌ڵه‌مانه ‌،ئه‌وکاتوئێشتاش،لێره‌وله‌وێ ڕۆژانه‌ناویان چه‌ندباره‌ده‌بێته‌وه ‌له‌ته‌واوی میدیای نوسراووڕۆژنامه‌گه‌ری کوردی،بگره‌هێندێکیان ،له‌پێشه‌وایه‌تیوڕابه‌ڕایه‌تی ده‌زگای ڕاگه‌یاندنوپه‌خشی زه‌به‌لاحن،وهێندێکیشیان ،تاساتی نوسینی ئه‌م بابه‌ته‌،له‌ناوئۆرگانه‌باڵاکانی به‌رێوه‌بردنداکارده‌که‌ن ،ده‌نوسن، ?ڕاده‌رده‌بڕن،بۆچونیان هه‌ڵده‌خه‌ن،سیاسه‌ت ئه‌که‌ن،،له‌ترۆپکی ده‌سه‌ڵاتدان...له‌هه‌مووشی گرنگتر خوێنه‌ریان هه‌یه‌ خه‌ڵکێک هه‌یه‌گوێان بۆ هه‌ڵده‌خات..ده‌سته‌خۆشه‌یان لێده‌کات ،ئافه‌رینیان پێده‌ڵێت .ئه‌بێت ئه‌وه‌ش بڵێن ئه‌وخه‌ڵکه‌یه‌کودووان نیین ،ئه‌وخه‌ڵکه ‌هه‌موویه‌تی،ئه‌مه‌ش ئه‌مانگه‌ێنێته‌لای دووڕیانێک که‌گه‌ربێتوڕۆشنفیکرو نوسه‌روئه‌دیبوهونه‌رمه‌ندو،،(نوخبه‌)هتدبه‌نمونه‌ (پێشکه‌وتو خوازوڕوناکبیره‌که‌) وه‌ربگرین وه‌ک چۆن(لڤین)هه‌وڵی داوه‌ئه‌وه‌بسه‌لمێنێت که‌له‌سه‌دانه‌وه‌دی ڕۆشنفیکران،له‌گه‌ڵ شه‌ڕی ناوخۆدا بوون،،ئه‌وامن ده‌ڵێم له‌سه‌داسه‌دوبه‌موتڵه‌قی هه‌موو کوردله‌گه‌ڵ شه‌ڕی ناوخۆدابووه‌،چاویش له‌هیچ که‌سێکی ئه‌م کوردستانه‌ناپۆشم،هیچ که‌سولایه‌نێک له‌وشه‌ره‌بێ ئاگاوبێده‌ست نه‌بووه‌،بۆیه‌ناتوانم به‌دوری بخه‌م ،پاخود که‌نارگیرله‌شه‌ڕی ناوخۆڕایگرم..گه‌رئێمه‌خۆمان خزاندبێته‌ناو شه‌ره‌که‌و بوینه‌ته‌لایه‌نگری لایه‌ک له‌شه‌ڕکه‌ران،ئه‌وابێده‌نگ بوه‌کانیش،ئه‌وانه‌ی که‌هیچ هه‌ڵوێستێکیان،نه‌بووله‌مه‌رشه‌ره‌که ‌له‌ئێمه‌باشتربه‌رهه‌موو خه‌رمانه‌ی ئه‌وشه‌ڕه‌یان چنیوه‌ته‌وه‌...(ئیدمۆن بوڕک) ئه‌ڵێت(بێده‌نگی خێرخوازه‌کان به‌سه‌بۆسه‌رکه‌وتنی شه‌یتانه‌کان)...له‌م ڕوانگه‌یه‌شه‌وه‌ مامۆستایانی زانکۆ،هونه‌رمه‌ندان،خوێندکاران،ژنان،دایکی شه‌هیدان،که‌سوکاری ئه‌نفالکراو،جه‌نگاوه‌ره‌کان ،مونافیقه‌کان،مه‌لاکان، قه‌شه‌و کڵێساکان،..کرێکاروڕه‌نجبه‌ره‌کان،به‌قاڵه‌کان،،موچه‌خۆره‌کان،بێلایه‌نه‌کان،خێرخواکان بن ئه‌وازارۆکی سه‌ربێشکه‌کانیش،به‌شدارن ?له‌شه‌ڕی ناوخۆ ئێمه‌ش شه‌یتانه‌کانین گه‌رکه‌مێک له‌سه‌رئاستی،بچوککراوی،رۆڵی ساکاری تاکی کوردی ده‌ربچینوبازنه‌ی تاوانبارییه‌تی فراوانتربکه‌ین ئه‌واده‌بینین پارته‌سیاییه‌کان،ڕیکخراوه‌پیشه‌یوجه‌ماوه‌رییه‌کان،به‌هه‌مانشێوه‌ی تاکی کوردی بوون به‌دووبه‌ره‌وه‌به‌رره‌یه‌کیان له‌به‌رهه‌رهۆیه‌ک بێت که‌خۆیان باشترئه‌توانن داکۆکی له‌سه‌ربکه‌ن بونه‌لایه‌ن یان ‌پاشکۆی یه‌کێک له‌دوولایه‌نه‌به‌شه‌رداچوکه‌،وه‌به‌ره‌که‌ی تریشی بۆفراونکردنی بنکه‌جه‌ماورییه‌کی وپێداکوتان له‌ناوگۆڕه‌پانی،تازه‌هه‌ڵکه‌وتوی ئازادی ڕاده‌ڕبڕینو ململانێ سیاسیه‌کان خۆی بێده‌نگ کردو،واقیعی تاڵی شه‌ڕوکوشتاری قبوڵکردوله‌ژێره‌وه‌ش‌له‌سه‌رحیسابی برسیه‌تو،بێده‌رامه‌تیوکاڵفامیو،کورتبینی،تاکی کورد،هه‌راسانی شه‌ڕکه‌ره‌کان? ئاکامو به‌رهه‌مه‌کانی،مه‌کینای جه‌نگیان چنیه‌وه‌(لڤین)له‌بڵاوکردنی ئه‌وناوانه‌په‌یامێک ڕاده‌گه‌ێنێت تیدابه‌ڕاشکاوی داواده‌کات که‌گه‌ربێتوجارێکی ترئه‌گه‌رێکی وه‌هاخوانه‌خواسته‌هاته‌پێشه‌وه‌که‌س جورئه‌ت نه‌کات فوبه‌ئاگره‌که ‌وه‌بنێت که‌س چه‌کی بۆهه‌ڵنه‌گرێت ،بێ ئه‌وه‌ی هیچ باسێکی ئه‌وانه‌ش بکات که‌بێده‌نگ بوون له‌وشه‌ڕه‌وهیچ هه‌ڵوێسته‌یک نه‌بۆخۆیان نه‌بۆمێژووی میله‌ته‌که‌یان جێبهێڵن،له‌م باره‌یه‌شه‌وه‌ئه‌توانم بڵێم که‌پارته‌کوردستانییه‌کان،هێندێک له‌بیری چه‌په‌کان،ئیسلامییه‌کان،ناسیۆنالیسته‌کان ،له‌سه‌روو هه‌مووشیانه‌وه‌یه‌کگرتوی ئیسلامی کوردستان منه‌تباروقه‌رزاری شه‌رکه‌رانی شه‌ری ناوخۆن،چونکه‌توانیان،سوودله‌بۆشایی گه‌وره‌ودرزی ئه‌ندامییه‌تی وگیانی حیزبایه‌تی به‌بیروبڕوایان پڕبکه‌نه‌وه‌ ،له‌هه‌مانکاتیشداهۆیه‌کی گرنگ بوون بۆ شه‌رنه‌کردنوڕاگه‌یاندنی حاڵه‌تی(نه‌شه‌ڕ،نه‌ئاشتی)...که‌له‌پاش ساڵی1997به‌دواوه‌ئه‌م حاڵه‌ته‌هاته‌دی...هه‌موومان ئه‌زانین که‌مه‌سه‌له‌ی ته‌شه‌ نه‌کردنی ئیسلامی سیاسی له‌کوردستانداتاچه‌ندبابه‌تێکی بڤه‌یه ‌وده‌سه‌ڵاتی کوردی تاچه‌ندحیسابی بۆده‌کاتولێی ده‌ترسێت..(2)یه‌کێتیوپارتی تاساڵی 1998 گۆێان نه‌ده‌دایه‌ئه‌وڕاپۆرتانه‌ی که‌له‌خواره‌وه ‌به‌ده‌ست سه‌رکردایه‌تی ده‌گه‌یشت له‌سه‌رگه‌شه‌کردنی ئیسلامییه سیاسیه‌‌کان..تاکاتی به‌ئاگاهێنانه‌وه‌ی ،هه‌ندێک له‌خه‌مخۆڕانی ئه‌مریکابۆیه‌کێتیوپارتی له‌زه‌نگوخه‌ته‌ری ته‌شه‌نه‌کردنی ئیسلامیه‌تی له‌کوردستاندا،ئاگادارکرده‌وه...وه‌ئه‌مه‌ئه‌توانین به‌هۆیه‌کی به‌هێزدابنێن بۆدروستبونی حاڵه‌تی نه‌شه‌ر نه‌ئاشتی لێره‌دابۆمێژووئه‌وه‌دوپاتده‌که‌مه‌وه‌که‌هیچ کام له‌ونوسه‌رانه‌ ڕۆژێک له‌ڕۆژان باوه‌ڕناکه‌م داواین لێکرابێتو‌،ته‌وجیه نه‌کراون که‌ببنه‌قه‌ڵه‌می شه‌ڕی ناوخۆبه‌ڵکوبه‌که‌ماڵی تێفکرینوبه‌وپه‌ڕی بڕوابه‌خۆبوون هه‌ڵوێستیان له‌سه‌رلایه‌نێکی،به‌شێکی شه‌ڕه‌که‌هه‌بوه‌،ئه‌مه‌ش ئه‌مانخاته‌به‌رده‌م ئه‌وتێفکرینه‌بۆپرسیارکردن له‌پاش ئه‌وه‌ی که‌بۆمان ده‌رکه‌وت که‌که‌س هانی نه‌داون بێنه‌ناو ئه‌وبازنه‌یه‌وه‌،ئه‌ی چی بووهانی دان، به‌وشێوه‌یه‌بنوسن؟!ئه‌وه‌شمان له‌بیرنه‌چێت که‌نوسینوبڵاوکردنه‌وی وتارله‌ودوانزه ‌ساڵه‌ی شه‌ری ناوخۆ‌شانسی ئه‌ووتارانه‌زیاتربوو که‌هه‌لوێستیک له‌مه‌ڕشه‌ڕی ناوخۆده‌رده‌بڕن تابابه‌تێکی ترکه‌دوربێت له‌قسه‌وباسی به‌ره‌کانی جه‌نگ وهه‌ڵوێست ده‌ڕبڕین له‌سه‌رلایه‌نێكی ،وه‌ئه‌مه‌سونه‌تی کاری ڕۆژنامه‌گه‌رییه‌،بۆهه‌رڕوداوێک،نوسه‌روڕۆژنامه‌وانی خۆی تیاهه‌ڵده‌که‌وێت ،ئه‌ونوسه‌رانه‌ش هه‌ڵکه‌وتوی قۆناغو ڕوداوێکن که‌پێی ئه‌وترێت شه‌ڕی ناوخۆیاخودشه‌ڕی براکوژی....

هه‌گبه‌کانی شه‌ڕی ناوخۆ

شه‌ڕی ناوخۆله‌سه‌رئه‌رزی واقیعوله‌مه‌یدانه‌کانی جه‌نگوپه‌لاماروبه‌یه‌کداچونوجه‌وله‌ی هێرشوبه‌رگریکردندا،به‌سه‌دان نشوستونشێوی بۆشه‌ڕکه‌ره‌کان جێ‌هێشتوه‌،وه‌به‌شێوه‌یه‌کی گشتی جگه‌له‌یه‌ک حاڵه‌ت نه‌بێت هیچی ئه‌وپه‌لاماروبه‌گژداچونانه‌ناکرێت به‌مونعه‌تیفو وه‌رچه‌رخانێک دابنرێت بۆگواستنه‌وه‌بۆقۆناغێکی تریان په‌ڕینه‌وه‌بۆ هه‌گبه‌یه‌کی تر.لێره‌داله‌ئه‌نجامی به‌دواداچونووگه‌ڕان به‌نێوپتر له‌دوانزه‌‌ساڵی شه‌ری ناوخۆگه‌یشتمه‌ئه‌م ده‌رئه‌نجامه‌بۆپۆلێنکردنی قۆناغه‌کانی شه‌ڕی ناوخۆ..لێره‌دائه‌مه‌وێت سه‌رنجی ئێوه‌بۆئه‌وه‌ڕاکێشم که‌ڕایه‌ک پێی وایه‌شه‌ری ناوخۆی(خۆکوژی)پاش ڕاپه‌ڕینوئازادکردنی کوردستان به‌ده‌ساڵ مه‌زه‌نه‌کردوه‌،پێی وایه‌که‌شه‌ڕی ناوخۆله‌ساڵی1996وه‌ده‌ست پێده‌کات ،که‌له‌ڕاستیشدا،ئه‌وتێزه‌ ‌به‌هه‌ڵه‌داچونێکی گه‌وره‌یه‌ ‌گه‌ردووساڵی پێش 1996به‌ساڵی شه‌ڕی ناوخۆله‌قه‌ڵه‌م نه‌ده‌ین..غه‌درێکی گه‌وره‌یه ‌له‌قوربانیانوهه‌ڵوێست ده‌ربرانی ئه‌ودوو ساڵه‌له‌شه‌ر،گه‌رناویان نه‌هێنینوباسیان لێوه‌نه‌که‌ین. هاوکات،ئه‌وڕایه‌م پێ ره‌وایه‌وه‌ ده‌شێت ساڵی 1996 ساڵێکی تایبه‌تی بێت ‌له‌پۆلێنکردنی هه‌گبه‌وقۆناغه‌کانیدا،به‌روارێکی مێژووی بێت بۆپه‌رێنه‌وه‌به‌ئاراسته‌ی گوتارودیالۆگه‌کانمان ،له‌م پێناوه‌شدا،ئه‌م پۆلێنکردنه‌ هاوپێچ به‌سه‌رنجوشیکردنه‌وه‌مان بۆهه‌گبه‌وقۆناغه‌کان ده‌خه‌ینه‌ڕوو...

هه‌گبه‌ی یه‌که‌م،_ کۆتای ساڵی 1994،تابه‌رله‌سیویه‌کی ئابی 1996،ه‌

هه‌گبه‌ی دووه‌م له‌دوای سیویه‌کی ئابی1996ـتا1998ومۆرکردنی ڕیکه‌وتننامه‌ی واشنتۆن

هه‌گبه‌ی سێهه‌م له‌دوای مۆرکردنی 1998تا2003 وواده‌ی ڕوخاندنی سه‌دام حسێن

هه‌گبه‌ی چواره‌م 2003،تا2006 وته‌شکیلکردنی حکومه‌تی یه‌کگرتوو.(هه‌گبه‌ی ناچاری)

هه‌ریه‌ک له‌م چوارهه‌گبه‌یه‌ته‌داعیاتوخه‌سڵه‌توخاسیه‌تی خۆی هه‌یه‌،قۆناغی یه‌که‌م ترسناکترینوخه‌ته‌رترین قۆناغه‌،به‌حوکمی ئه‌وه‌ی که‌له‌وێوه‌ هه‌مووشته‌کان، ده‌ستپێده‌کاتونه‌هامه‌تیوده‌رده‌سه‌رییه‌کانی تاکی کوردله‌وێوه‌ده‌ستپێده‌کات،ئه‌مه‌له‌کاتێکدائه‌گه‌رتاکی کوردخۆی ئاسوده‌نه‌بوبێت به‌ونه‌هامه‌تیانه،وه‌گه‌ربه‌خته‌وه‌ری له‌شه‌ردانه‌دیبێت...‌،من بۆخۆم له‌به‌شێکی ئه‌‌وقۆناغه‌دانه‌فره‌تم له‌شه‌ڕکردوه‌له‌وپێناوه‌شداوتارێكم بڵاوکردۆته‌وه ‌به‌ناوی(3)(شه‌ڕیان ئاشتی) هه‌میشه‌ش له‌هه‌ردانیشتنوگڤتوگۆیه‌کمداڕام وابوه‌که‌ئه‌وشه‌ڕه‌ شه‌ڕێکی بێمانیه‌...به‌ڵام دانیش به‌وه‌ده‌نێم که‌نه‌ده‌کرائه‌و شه‌ڕه‌،له‌وقۆناغوله‌وئاسته‌داڕێگه‌به‌ته‌شه‌نه‌کردنی بگیرێتوڕاگیرێت،ویستێک هه‌بووله‌ویستی سروشتی مرۆڤه‌کانوئاره‌زویان بۆ به‌ربوون به‌گیانیوجه‌سته‌وڕۆحوفیکری یه‌کتری به‌هێزترله‌وگوتارودیالۆگه‌ئاشتی خوازانه‌...که‌ئه‌وکات سه‌دایه‌کی یه‌کجاربچوکی هه‌بوو ڕێگه‌کانی به‌رده‌م ئاشتی وئاشتبونه‌وه‌ڕۆژله‌دوای ڕۆژله‌دوای تۆمارکردنی سه‌رکه‌وتنه‌کان له‌به‌ره‌کانی جه‌نگوگرتنی ئه‌م شارۆچکه‌و له‌ده‌ستدانی ئه‌م ته‌پۆله‌یه‌گڕوتینێکی تری ئه‌دابه‌شه‌ڕکه‌ران..هیچ لایه‌ک ئاره‌زووی ئه‌وه‌ی نه‌بووخۆی له‌شه‌ڕه‌که‌دابه‌دۆڕاوی ببینێته‌وه‌،...ئه‌م ویسته‌بۆهه‌ست نه‌کردن به‌دۆڕاوی وایکردکه‌هه‌رچی هێزوتوانای مادیو مه‌عنه‌وه‌ی هه‌یه‌له‌پێناومانه‌وه‌بهێنرێنه‌کایه‌وه‌...هه‌رئه‌مه‌شه‌که‌ئه‌توانین به‌هۆکارێکی ئاراسته‌کراودابنێن بۆهاتنه‌کاییه‌ی هه‌گبه‌یه‌کی تری شه‌رکه‌به‌هه‌گبه‌ی (کاره‌ساتی سیویه‌کی ئاب ناسراوه‌)ڕاستریش له‌میدیاکانی جیهاندابه‌ (ڕێکه‌وتن له‌گه‌ڵ شه‌یتان)ناوده‌برێت.

 له‌ساڵی 1996 وبه‌تایبه‌ت له‌دوای 31 ئاب ئیدی ئه‌وه‌باسێکی تره‌ومن ناتوانم .نه‌ڵێم قۆناغی په‌ڕینه‌وه‌نییه‌،ناتوانم چاوپۆشی لێبکه‌موناوی نه‌نێم خیانه‌ت،به‌هه‌مووپێوه‌رێکی،ڕه‌وشتی سیاسی،وململانێ له‌پێناومانه‌وه‌وده‌سه‌ڵاتگرتندا،..هتدئه‌وه‌ی که‌پارتی،دیموکراتی کوردستان ?له‌و سه‌رده‌مه‌داکردی ..(هه‌ڵه‌یه‌کی مێژووی ستراتیژییه‌،هه‌تامانی ناوی پارتی پێوه‌ی لکاوه‌وناتوانێت خۆی لێگێلکات)له‌وبه‌ره‌به‌یانه‌ڕه‌شه‌دا به‌ده‌یان هه‌زارتۆپوتانکوزریپۆ شیوسه‌ربازی ئێراقی هێنایه هه‌ولێرو‌کوردستان جگه‌له‌خیانه‌ت هیچ ناونیشانێکی تری بۆنابینمه‌وه‌،به‌رله‌هه‌مووشتێکیش 31 ئاب خیانه‌تێک بووله‌پارتیوخه‌باتی ناوی دره‌وشاوه‌ی پارتی من کارم بوه‌نییه‌که‌ئه‌مڕۆ له‌یادی شه‌ست ساڵه‌ی دامه‌زراندنی پارتیوهاوکات ‌له‌گه‌ڵ له‌دایکبونی کاک مه‌سعودبارزانی ئه‌مڕۆکه‌(4)له‌16ی ئابی 2006‌مامجه‌لال چۆن،له‌گوتاری یادی دامه‌زراندنی پارتیوله‌دایکبونی کاک مه‌سعود،ئه‌ویاده‌پڕشنگداره‌ وه‌سف ده‌کات،..له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌زانم که‌ئه‌مڕۆکه‌خۆیان وه‌ته‌نی‌وه‌زعه‌که‌واپێویست ئه‌کات که‌ئه‌م دووحیزبه‌ته‌بابن ،هاوڕاو هاوبڕیاربن له‌هه‌مانکاتدا ئاگادارم،بارودۆخه‌که‌وائه‌خوازێت له‌16و17 ئابی 1996وله‌گه‌ڵ هه‌مان ڕێکه‌وتوبه‌روارویادی په‌نجاساڵه‌ ویۆبیلی زێڕینی دامه‌زراندنی پارتی یه‌کێتی چۆن گه‌وره‌ترین هێرشوپه‌لاماری سه‌ربازی مۆڵگه‌کانی پارتیدا،ته‌نانه‌ت به‌پێی وته‌بێژه‌ عه‌سکه‌ریه‌کانی ئه‌وکاتی ناویه‌کێتی ،گرتنه‌وه‌ی شه‌قڵاوه‌وسه‌ری ره‌شوسه‌فینوشاخی هه‌مڵتۆن هه‌مووی ده ‌کیلۆمه‌ترێک زیاتری پێویست نه‌بوه‌....ئه‌وڕۆژه‌ی که‌هێرش کرایه‌سه‌رهه‌ولێر،به‌حوکمی کاره‌که‌م من له‌هه‌ولێربووم ،به‌هه‌زارفه‌لاکه‌ت گه‌یشتمه‌وه ‌سلیمانی..بۆیه‌ئه‌کرێت من شاهێدحاڵێکی باش بم له‌سه‌رئه‌ومێژووه‌.له‌ومێژوه‌به‌دواوه‌ئیدی ده‌بوایه‌،مرۆڤ خۆی یه‌کلای بکاته‌وه‌،ئایاله‌گه‌ڵ ئه‌وبه‌ره‌یه‌بێت که‌هێزه‌کانی سه‌دام به‌کارده‌هێنێت ،له‌دژووله‌پیناوده‌رکردنی لایه‌نی دووهه‌می به‌شه‌ڕهاتوو ،یاخودبێده‌نگ بێتوله‌ماڵی خۆی دانیشێتوچاوه‌ڕێی لێبوردنی گشتی بێتو به‌ڵگه‌نامه‌ی عه‌ده‌م ته‌عه‌روزبخاته‌گیرفانیوده‌ست له‌هه‌موو پیرۆزییه‌ک هه‌ڵبگرێت،که‌باوه‌ڕی پێی هه‌یه‌،وه‌یاخودوه‌کو زۆری ئه‌وخه‌ڵکه‌ی تردووربه‌دووردانیشێتوخۆی نه‌کات به‌ساحێبی (قه‌زییه‌ک)(5).. بڕیاڕێکی سه‌خت بوو به‌ڵام ده‌بوایه‌،بۆئه‌وزه‌مه‌نه‌،ئه‌وهه‌ڵوێسته‌ یه‌بکرێت. ئه‌مڕۆکه‌ش که‌دێنه‌سه‌رباسی فایلی قه‌ڵه‌مه‌ڕه‌شه‌کان ،ده‌بێت بزانن که‌زۆرێکی ئه‌وقه‌ڵه‌مانه ‌له‌پاش 31 ی ئاب هاتونه‌ته‌مه‌یدانه‌وه‌ ،کاردانه‌وی خراپی ئاکام لێکه‌وتوه‌که‌ی سیویه‌کی ئاببوویژدانی ئه‌وقه‌ڵه‌مانه‌ی هێنایه‌هه‌ژانولێدوان بۆپارتیش ده‌بوایووه‌ڵامی بۆ هه‌موو ئه‌وتۆمه‌تانه‌هه‌بێت که‌ده‌خرایه‌پاڵێ بۆیه‌هه‌ردوولاله‌پاش سیویه‌کی ئاب گه‌رمترله‌جاران،به‌خوڕتڕ(قه‌ڵه‌مه‌کان که‌وتنه‌گیان یه‌کتری)...ئه‌شێت ئه‌مڕۆکه ‌کوردستان له‌دۆخێکدا تێده‌په‌ڕێت،باسکردنی سیویه‌کی ئاب،له‌بابه‌ته‌مه‌حره‌مه‌کان بێت‌ ،بۆیه‌کا لێره‌وه‌ده‌ڵێم هه‌رکاتێک به‌ڕاشکاوی باسی سیویه‌کی ئاب کرا،ئه‌وکات،ئه‌توانین به‌ڕاشکاویش په‌نجه‌ی تاوان بۆقه‌ڵه‌مه‌کان درێژبکه‌ینوبیانخه‌ینه‌به‌رده‌م دادگای گه‌لونیشتیمان،ببورن ڕه‌نگه‌ئه‌م په‌نده‌له‌ڕووی ئه‌ده‌بی نوسینداهێنده‌شیاونه‌بێت،به‌دوای لێبوردنێکی زۆره‌وه‌ده‌ڵێم ئه‌مه‌ئه‌وه‌یه‌که‌کوردوه‌ته‌نی (به‌که‌رناوێڕێت ده‌چێته‌سه‌رکورتانی)سیویه‌کی ئاب به‌هه‌مووخراپه‌کارییه‌کانی وه‌رچه‌رخانێکی نمونه‌یی بووبۆلایه‌نه‌ به‌شه‌ڕهاتوه‌کان... بۆیه‌کێتیوبۆپارتیش ،ئه‌وه‌ی که‌هه‌تائێستاشاراوه‌یه‌ له‌پێش 31ی ئاب یه‌کێتی ئومێدوباوه‌ڕێکی بێئه‌ندازه‌ی به‌وه‌هه‌بووکه‌خه‌ڵکی هه‌ولێرپشتگیری بکات ،،وله‌میحنه‌تونشوسته‌کانداهاوده‌نگ بێت،زیاترله‌وی که‌هه‌بووچاوه‌ڕوانی ناره‌زایی ده‌ڕبڕینی خه‌ڵکه‌که‌ی بوومه‌به‌ست له‌خه‌ڵکه‌که‌ی (جه‌ماوه‌ریه‌تی یه‌کێت )خۆیه‌تی.. به‌داخه‌وه‌ڕاپۆرته‌کانی به‌رله‌سیویه‌کی ئاب که‌ده‌گه‌یشته‌ده‌ست سه‌رکردایه‌تی(یه‌کێتی)،زۆری باسی له‌پشتگیریوخۆڕاگری خه‌ڵکی هه‌ولێری ده‌کرد ،که‌له‌ڕاستیدازۆرێکی ئه‌وڕاپۆرت وزانیاریانه‌ دووربوون له‌ڕاستیوتائه‌ندازه‌یه‌کیش ?زیاده‌ڕه‌وی تیاده‌کرابه‌ڵگه‌ی ئه‌م قسه‌یه‌شمان له‌هه‌ڵوێست نه‌نواندنی خه‌ڵکی هه‌ولێروخۆکشانه‌وه‌ی له‌جه‌وله‌کانی پاش سیویه‌کی ئابوله‌وشه‌ڕه‌، بۆ ده‌رده‌که‌وێت ئه‌مه‌ش بوه‌هۆی له‌ده‌ستدانی متمانه‌و دروستبوونی حاڵه‌تی نابرواییه‌کی زۆرخراپی یه‌کێتی به‌جه‌ماوه‌ریه‌تی هه‌ولێر لێکه‌وته‌وه (6)‌،ئه‌م بێبڕوایوکه‌می متمانه‌ته‌نهالای یه‌کێتی نه‌بوه ‌بگره‌هه‌مان ڕاله‌ناو ناوه‌نده‌کانی،ڕێکخستنوبنکه‌جه‌ماوه‌ریه‌که‌ی پارتیش دواترله‌بۆنه‌یه‌کی تروله‌فۆرمێکی تردابۆده‌رده‌که‌وێت..بۆئه‌م مه‌به‌سته‌ش بڕوانه‌ئه‌نجامی ده‌نگدانی خه‌ڵکی شاری هه‌ولێربۆهه‌ڵبژاردنی یه‌که‌می گشتی ئێراق که‌تیا